एउटा बेलाईती व्यापारिक कम्पनीले भारतबर्षा सबै जसो मुलुकहरुलाई अधिनस्त गर्‍यो । त्यसवेला उसले अपनाएको नितीहरु मध्ये 'फुटाउ र राज गर'लाई बेलाईतीहरुले छोडेर गए पछिको भारतिय संघका तात्कालिक शासकहरुले निरंतरता दिन खोजे । प्रारंभिक चरणमा त्यो निति सफल भयो । इतिहासमा हर्दा वा सरदार वल्लभभाई पटेलको जीवनी हर्ेदा यसको सफल प्रयोगका उदाहरणहरु पाउन सकिन्छ, । हैदरावादबाट काश्मिर हुदै सिक्किमसम्म यो नितिको सफलतम प्रयोग भएको मान्न सकिन्छ । हुनत काश्मिर, हैदरावाद, गोवा हुदै सिक्किम, भुटान, नेपाल जस्ता स्वतन्त्र रहेका मुलुकहरुलाई पनि भारतिय महासंघमा सामेल गर्ने आकांक्षा तथा प्रयत्नहरु बेलाबेलामा चर्चामा आउने गरेकै हुन । बंगलादेशको निर्माणमा नेपाली कांग्रेसले पञ्चायतसंग लर्डाई गर्न जम्मा गरेको हतियारहरु श्रीमतर्ीर् इन्दिरा गान्धीले बंगलादेशमा प्रयोग गरेको कुरा वी.पी. कोईरालाले भन्नुभएको भनेर आत्मावृतान्तमा उल्लेख भएको छ ।

Bookmark